Astene-sas

fietsers Astene Sas 2 JDV

Omwille van de industrieel-archeologische waarde werd – bij besluit van 9 november 1994 van de bevoegde Vlaamse minister – het sascomplex ‘Astene-sas’ als monument én de omgeving met de sasmeestershuizen en de jaagpaden als dorpsgezicht beschermd. Het sas dateert van 1861, toen men een doorsteek van 100 meter groef om zowat 5 km in bochten uit te Astene sas open B.ad.sparen. Op het klein stukje ‘gekanaliseerde’ Leie werd toen een stuw en een sluis gebouwd. De sluis wordt nog manueel bediend tijdens het pleziervaartseizoen. De sasmeester woonde vroeger in één van de twee sasmeestershuizen, eveneens van 1860. Zo was het toezicht op de sluis en de werking ervan permanent gegarandeerd. Achilles Vanderlinden, de grootvader van auteur Hugo Claus, was er sasmeester. Zijn moeder Germaine groeide er op. Het gezin Claus woonde er zelf ook een tijdje en zijn vader baatte er na de tweede Wereldoorlog een drukkerij in de Statiestraat uit. Eén van de vele pseudoniemen die hij aan het begin van zijn carrière hanteerde, luidde ‘H.C. van Astene’.
Het geheel ‘sas en huizen’ vormt een uitstekend bewaard voorbeeld van een samengesteld kunstwerk uit de tweede helft van de 19e eeuw. In één van de huizen is nu een klein museum ondergebracht dat gerund wordt door de vzw Historische Vaartuigen. Een cafeetje is er ingericht waar een lekkere scheepsdruppel wordt geschonken. Aan de kade liggen veelal 2 historische vaartuigen met rechtstaande mast.